Choroba Alzheimera należy do schorzeń, wobec których medycyna wciąż nie dysponuje
skuteczną terapią przyczynową — dostępne leki spowalniają jedynie tempo pogarszania się
funkcji poznawczych. Dlatego każdy udokumentowany przypadek, w którym obserwuje się
poprawę pracy mózgu, budzi zainteresowanie środowiska naukowego. Taki właśnie przypadek
opisali w 2019 roku w czasopiśmie Medical Gas Research dr Paul G. Harch i dr Edward F.
Fogarty.
Punkt wyjścia: szybko postępująca demencja.
Bohaterką opisu jest 58-letnia kobieta, u której zdiagnozowano gwałtownie postępującą
chorobę Alzheimera. Badanie obrazowe PET (pozytonowa tomografia emisyjna), które pokazuje
poziom aktywności metabolicznej poszczególnych obszarów mózgu, wykazało u niej wyraźnie
obniżony metabolizm w rejonach typowo zajmowanych przez tę chorobę — w płatach
skroniowo-ciemieniowych oraz w zakręcie obręczy. Innymi słowy: te części mózgu „pracowały”
słabiej, niż powinny, co koreluje z objawami klinicznymi, takimi jak zaburzenia pamięci czy
trudności w codziennym funkcjonowaniu.
Interwencja:
40 sesji w komorze hiperbarycznej
Pacjentka przeszła cykl 40 zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej rozłożonych na osiem tygodni
(pięć sesji tygodniowo). Każdy zabieg trwał 50 minut i odbywał się przy stosunkowo niskim
ciśnieniu — 1,15 ATA.
Wyniki:
co zmieniło się w mózgu i w codziennym życiu
Po zakończeniu terapii u pacjentki zaobserwowano poprawę pamięci, koncentracji oraz
zdolności do wykonywania codziennych czynności — lepiej radziła sobie z rysowaniem, obsługą
komputera czy układankami. Co istotne, subiektywna poprawa samopoczucia znalazła
potwierdzenie w obiektywnym badaniu: kontrolny PET wykazał wzrost metabolizmu
mózgowego o 6,5–38% w wielu obszarach, w tym właśnie w tych regionach, które wcześniej
były najbardziej upośledzone.
Efekt nie okazał się jednak trwały bez podtrzymania — po dwóch miesiącach od zakończenia
terapii pojawił się łagodny nawrót objawów. Dodatkowe sesje HBOT w połączeniu ze
standardowym leczeniem farmakologicznym pozwoliły jednak ustabilizować stan pacjentki na
kolejne 22 miesiące obserwacji.
Co to oznacza w praktyce?
Autorzy podkreślają, że to pojedynczy opis przypadku, a nie duże badanie randomizowane —
nie można więc na tej podstawie wyciągać wniosków o skuteczności terapii dla wszystkich
pacjentów z Alzheimerem. Wartość tej publikacji polega raczej na czymś innym: po raz
pierwszy w tak przekonujący sposób połączono subiektywną poprawę funkcjonowania
pacjentki z obiektywnym, mierzalnym dowodem w postaci zmian metabolizmu mózgu
widocznych na PET. To sugeruje, że tlenoterapia hiperbaryczna może wpływać na procesy
leżące u podstaw choroby — przepływ krwi w mózgu i stan zapalny — a nie tylko łagodzić
objawy.
Autorzy postulują dalsze badania nad HBOT jako terapią wspomagającą, stosowaną
równolegle ze standardowym leczeniem farmakologicznym choroby Alzheimera.
Bibliografia: