{"id":7330,"date":"2026-11-05T10:32:37","date_gmt":"2026-11-05T10:32:37","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7330"},"modified":"2026-11-05T10:32:38","modified_gmt":"2026-11-05T10:32:38","slug":"dlaczego-nurek-i-budowniczy-mostu-potrzebowali-komory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/11\/05\/dlaczego-nurek-i-budowniczy-mostu-potrzebowali-komory\/","title":{"rendered":"Dlaczego nurek i budowniczy mostu potrzebowali komory"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zanim kto\u015b wymy\u015bli\u0142 kliniczn\u0105 tlenoterapi\u0119 hiperbaryczn\u0105, komory ci\u015bnieniowe ratowa\u0142y ludzi, kt\u00f3rzy wyszli z g\u0142\u0119bi zbyt szybko. Ta historia jest starsza ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych wskaza\u0144 i dobrze t\u0142umaczy, po co komora w og\u00f3le powsta\u0142a.<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"robotnicy-w-kesonach\">Robotnicy w kesonach<\/h3>\n\n\n\n<p>W 1841 roku francuski in\u017cynier Jacques Triger opisa\u0142 pierwsze udokumentowane przypadki choroby dekompresyjnej u dw\u00f3ch g\u00f3rnik\u00f3w pracuj\u0105cych w kesonach, czyli stalowych komorach z spr\u0119\u017conym powietrzem. Ju\u017c w 1847 roku Pol i Watelle zauwa\u017cyli, \u017ce pomaga powr\u00f3t pod ci\u015bnienie.<\/p>\n\n\n\n<p>Potem przysz\u0142a budowa Mostu Brookli\u0144skiego. Lekarz Andrew Smith opisa\u0142 w 1873 roku 110 przypadk\u00f3w choroby u robotnik\u00f3w i jako pierwszy u\u017cy\u0142 okre\u015blenia \u201echoroba kesonowa\u201d. Potoczna nazwa \u201ebends\u201d, czyli \u201egi\u0119cia\u201d, wzi\u0119\u0142a si\u0119 od pochylonej sylwetki chorych. Przypomina\u0142a modn\u0105 wtedy poz\u0119 \u201eGrecian Bend\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-si\u0119-dzieje-w-ciele\">Co si\u0119 dzieje w ciele?<\/h3>\n\n\n\n<p>Pod zwi\u0119kszonym ci\u015bnieniem azot z powietrza rozpuszcza si\u0119 w krwi i tkankach. Gdy ci\u015bnienie spada zbyt szybko, azot zaczyna wydziela\u0107 si\u0119 w postaci b\u0105belk\u00f3w. Dzia\u0142a to jak otwarcie butelki gazowanego napoju. Ju\u017c w 1878 roku Paul Bert wykaza\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 s\u0105 b\u0105belki azotu. Wykaza\u0142 te\u017c, \u017ce chorym pomaga oddychanie tlenem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"pierwsze-komory-medyczne\">Pierwsze komory medyczne<\/h3>\n\n\n\n<p>Pod koniec lat 80. XIX wieku Ernest Moir zbudowa\u0142 przy tunelu pod rzek\u0105 Hudson pierwsz\u0105 medyczn\u0105 \u015bluz\u0119 powietrzn\u0105. Wed\u0142ug opracowania historycznego umiera\u0142a tam oko\u0142o jedna czwarta pracownik\u00f3w, a Moir uzna\u0142, \u017ce rozwi\u0105zaniem jest ponowne zwi\u0119kszenie ci\u015bnienia. W 1908 roku John Haldane opracowa\u0142 dla brytyjskiej Admiralicji pierwsz\u0105 uznan\u0105 tabel\u0119 dekompresji, opart\u0105 na do\u015bwiadczeniach na kozach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-tlen-w-komorze\">Dlaczego tlen w komorze?<\/h3>\n\n\n\n<p>Powr\u00f3t pod ci\u015bnienie zmniejsza b\u0105belki. Oddychanie czystym tlenem robi co\u015b jeszcze: azot szybciej ucieka z b\u0105belk\u00f3w do krwi i dalej na zewn\u0105trz. W opracowaniu Richarda Moona r\u00f3\u017cnica st\u0119\u017ce\u0144 jest ponad czterokrotnie wi\u0119ksza ni\u017c przy oddychaniu powietrzem pod tym samym ci\u015bnieniem. Standardowe leczenie zaczyna si\u0119 zwykle od ci\u015bnienia r\u00f3wnego g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 18 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czy-wiemy-\u017ce-to-dzia\u0142a\">Czy wiemy, \u017ce to dzia\u0142a?<\/h3>\n\n\n\n<p>Tu zaskoczenie. Wed\u0142ug Moona wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiedzy pochodzi z bada\u0144 na zwierz\u0119tach, analiz historii chorych i serii przypadk\u00f3w. Nie robiono bada\u0144 z losowym podzia\u0142em, w kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 chorych nie dosta\u0142aby leczenia, bo nikt nie chce zostawia\u0107 chorych bez pomocy. Mimo to wyniki s\u0105 przekonuj\u0105ce: w seriach wojskowych (1763 chorych) oko\u0142o 81% os\u00f3b poczu\u0142o pe\u0142n\u0105 ulg\u0119 po pierwszym zabiegu. Wa\u017cny jest te\u017c czas. Resztkowe objawy mia\u0142o 8% os\u00f3b leczonych w ci\u0105gu 2 godzin i 25% os\u00f3b leczonych po 12 godzinach lub p\u00f3\u017aniej. W\u015br\u00f3d nurk\u00f3w rekreacyjnych tylko 17% przypadk\u00f3w trafi\u0142o do komory w ci\u0105gu 4 godzin.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-z-tego-dla-nas\">Co z tego dla nas?<\/h3>\n\n\n\n<p>To najstarsze i najlepiej ugruntowane zastosowanie komory. Ponad sto lat do\u015bwiadcze\u0144 pokazuje, jak dobrze ci\u015bnienie i tlen potrafi\u0105 pomaga\u0107. Dzi\u015b naukowcy sprawdzaj\u0105, czy w innych sytuacjach da si\u0119 z nich skorzysta\u0107 r\u00f3wnie m\u0105drze.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli po nurkowaniu pojawi\u0105 si\u0119 b\u00f3l staw\u00f3w, zawroty g\u0142owy, mrowienie czy dziwne zm\u0119czenie, nie czekaj, a\u017c samo przejdzie. To stan nag\u0142y, wi\u0119c zadzwo\u0144 pod 112 albo do s\u0142u\u017cb nurkowych, na przyk\u0142ad DAN.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady lekarza.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Moon R. Recompression therapy for decompression illness. SPUMS Journal 1998;28(4) (<a href=\"https:\/\/www.dhmjournal.com\/images\/IndividArticles\/28Dec\/Moon_SPUMSJ.28.4.222-231.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">PDF<\/a>).<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">History of decompression research and development<\/a>, Wikipedia (daty i nazwiska z historii choroby kesonowej).<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zanim kto\u015b wymy\u015bli\u0142 kliniczn\u0105 tlenoterapi\u0119 hiperbaryczn\u0105, komory ci\u015bnieniowe ratowa\u0142y ludzi, kt\u00f3rzy wyszli z g\u0142\u0119bi zbyt szybko. Ta historia jest starsza ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych wskaza\u0144 i dobrze t\u0142umaczy, po co komora w og\u00f3le powsta\u0142a. Robotnicy w kesonach W 1841 roku francuski in\u017cynier Jacques Triger opisa\u0142 pierwsze udokumentowane przypadki choroby dekompresyjnej u dw\u00f3ch g\u00f3rnik\u00f3w pracuj\u0105cych w kesonach, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7331,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7330\/revisions\/7331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}