{"id":7321,"date":"2026-10-13T14:32:28","date_gmt":"2026-10-13T14:32:28","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7321"},"modified":"2026-10-13T14:33:42","modified_gmt":"2026-10-13T14:33:42","slug":"7321","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/7321\/","title":{"rendered":"Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 s\u0142owo \u201ebends\u201d? Historia robotnik\u00f3w spod Mostu Brookli\u0144skiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzi\u015b kojarzy si\u0119 z nurkami. Ale choroba dekompresyjna po raz pierwszy zebra\u0142a \u015bmiertelne \u017cniwo na placach budowy \u2013 i to dzi\u0119ki niej medycyna nauczy\u0142a si\u0119 leczy\u0107 ci\u015bnieniem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pod dnem rzeki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1873 roku, przy budowie Mostu Brookli\u0144skiego w Nowym Jorku, pracowa\u0142o oko\u0142o 600 os\u00f3b. Fundamenty stawiano w kesonach: ogromnych skrzyniach z powietrzem pod ci\u015bnieniem, opuszczanych na dno East River, do g\u0142\u0119boko\u015bci ok. 24 metr\u00f3w. Robotnicy kopali tam wiele godzin, a potem wracali na powierzchni\u0119 \u2013 zwykle bez \u017cadnej dekompresji.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wyj\u015bciu z keson zaczyna\u0142y si\u0119 b\u00f3le staw\u00f3w, zawroty g\u0142owy, a niekt\u00f3rzy tracili w\u0142adz\u0119 w nogach. Lekarz budowy, Andrew Smith, opisa\u0142 ponad sto takich przypadk\u00f3w i nazwa\u0142 schorzenie \u201echorob\u0105 kesonow\u0105\u201d. Kilkana\u015bcie os\u00f3b zmar\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sk\u0105d \u201ebends\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Chorzy chodzili pochyleni, z wygi\u0119tym cia\u0142em. Przypomina\u0142o to modny w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d kobiet spos\u00f3b poruszania si\u0119, zwany \u201eGrecian bend\u201d. Robotnicy \u017cartowali, \u017ce \u201erobi\u0105 bend\u201d, a z czasem zosta\u0142o z tego s\u0142owo \u201ethe bends\u201d, kt\u00f3rego nurkowie u\u017cywaj\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>In\u017cynier, kt\u00f3ry kierowa\u0142 budow\u0105 z \u0142\u00f3\u017cka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej znan\u0105 ofiar\u0105 by\u0142 g\u0142\u00f3wny in\u017cynier, Washington Roebling. Choroba uszkodzi\u0142a jego uk\u0142ad nerwowy, a on kierowa\u0142 budow\u0105 ze swojego \u0142\u00f3\u017cka, obserwuj\u0105c plac przez lunet\u0119. Wyzdrowia\u0142 powoli, bez leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gdy kto\u015b wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 pod ci\u015bnienie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lekarz budowy uwa\u017ca\u0142 ponowne zwi\u0119kszanie ci\u015bnienia za zbyt \u201eheroiczny\u201d spos\u00f3b leczenia i go nie stosowa\u0142. Prze\u0142om przyszed\u0142 kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej. Przy budowie tunelu pod rzek\u0105 Hudson umiera\u0142o oko\u0142o 25% za\u0142ogi. In\u017cynier Ernest Moir zbudowa\u0142 w 1889 roku \u015bluz\u0119 medyczn\u0105 i zacz\u0105\u0142 \u201ezawraca\u0107\u201d chorych pod ci\u015bnienie. Po tym zmieniaj\u0105cym wszystko kroku w kolejnych 120 przypadkach zmar\u0142y tylko dwie osoby.<\/p>\n\n\n\n<p>To jeden z pierwszych dowod\u00f3w, \u017ce ci\u015bnienie mo\u017cna zamieni\u0107 w lekarstwo. Dzi\u015b choroba dekompresyjna jest jednym z uznanych wskaza\u0144 do leczenia w komorze hiperbarycznej.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter popularnonaukowy i nie zast\u0119puje porady lekarskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142a: <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>In Depth, \u201eCaisson and the Brooklyn Bridge\u201d (<a href=\"https:\/\/indepthmag.com\/caisson-and-the-brooklyn-bridge\/\">https:\/\/indepthmag.com\/caisson-and-the-brooklyn-bridge\/<\/a>); History of decompression research and development (<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b kojarzy si\u0119 z nurkami. Ale choroba dekompresyjna po raz pierwszy zebra\u0142a \u015bmiertelne \u017cniwo na placach budowy \u2013 i to dzi\u0119ki niej medycyna nauczy\u0142a si\u0119 leczy\u0107 ci\u015bnieniem. Pod dnem rzeki W 1873 roku, przy budowie Mostu Brookli\u0144skiego w Nowym Jorku, pracowa\u0142o oko\u0142o 600 os\u00f3b. Fundamenty stawiano w kesonach: ogromnych skrzyniach z powietrzem pod ci\u015bnieniem, opuszczanych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7321","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7324,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7321\/revisions\/7324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}