{"id":7318,"date":"2026-10-13T14:31:05","date_gmt":"2026-10-13T14:31:05","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7318"},"modified":"2026-10-13T14:32:52","modified_gmt":"2026-10-13T14:32:52","slug":"7318","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/7318\/","title":{"rendered":"Dlaczego nurek wynurza si\u0119 powoli? Historia kozy, kt\u00f3ra zmieni\u0142a nurkowanie"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy kurs nurkowania uczy tego samego: wynurzaj si\u0119 wolno. Za t\u0105 zasad\u0105 stoi 150 lat bada\u0144, w tym\u2026 eksperymenty na kozach.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u0119cherzyki w ciele<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1878 roku francuski fizjolog Paul Bert ustali\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 choroby dekompresyjnej s\u0105 p\u0119cherzyki azotu, kt\u00f3re powstaj\u0105 we krwi i tkankach, gdy ci\u015bnienie spada zbyt szybko. To troch\u0119 jak z otwarciem butelki gazowanej wody: dop\u00f3ki jest zamkni\u0119ta, gaz jest rozpuszczony. Gdy odkr\u0119cisz zakr\u0119tk\u0119 gwa\u0142townie, tworz\u0105 si\u0119 p\u0119cherzyki. Bert zauwa\u017cy\u0142 te\u017c, \u017ce oddychanie tlenem po wyst\u0105pieniu objaw\u00f3w pomaga.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kozy w komorze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1908 roku John Scott Haldane zrobi\u0142 eksperyment dla brytyjskiej Admiralicji. Kozy trzymano przez trzy godziny pod ci\u015bnieniem, a potem szybko je dekompresowano i sprawdzano, czy pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy. Haldane zauwa\u017cy\u0142, \u017ce bezpieczne okaza\u0142o si\u0119 \u201epodwojenie\u201d ci\u015bnienia: zwierz\u0119ta nie chorowa\u0142y, je\u015bli stosunek ci\u015bnie\u0144 nie by\u0142 zbyt du\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Z tego wyros\u0142a metoda wynurzania etapami, z kr\u00f3tkimi postojami co kilka metr\u00f3w. Powsta\u0142y pierwsze tabele dekompresyjne, a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce tabele ameryka\u0144skiej marynarki (1915, 1937, 1956). Dzi\u0119ki nim nurkowie nauczyli si\u0119, jak wolno wraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tlen jako lekarstwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1935 roku Albert Behnke z kolegami zacz\u0105\u0142 stosowa\u0107 w leczeniu choroby dekompresyjnej tlen pod ci\u015bnieniem. W czasie II wojny \u015bwiatowej marynarka opracowa\u0142a szczeg\u00f3\u0142owe tabele leczenia. W 1965 roku Goodman i Workman wprowadzili tabele z u\u017cyciem tlenu, kt\u00f3ry przyspiesza usuwanie nadmiaru gazu z organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co to ma wsp\u00f3lnego z HBOT?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wiele z tego, jak dzi\u015b dzia\u0142a medycyna hiperbaryczna, wyros\u0142o z do\u015bwiadcze\u0144 nurk\u00f3w: ci\u015bnienie, tlen i dok\u0142adne protoko\u0142y. To w\u0142a\u015bnie leczenie nurk\u00f3w to pierwsze i do dzi\u015b najbardziej klasyczne wskazanie do terapii w komorze hiperbarycznej.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter popularnonaukowy i nie zast\u0119puje porady lekarskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142a: <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>History of decompression research and development (<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development<\/a>); Hyperbaric Oxygen Therapy \u2013 StatPearls (<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK448104\/\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK448104\/<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy kurs nurkowania uczy tego samego: wynurzaj si\u0119 wolno. Za t\u0105 zasad\u0105 stoi 150 lat bada\u0144, w tym\u2026 eksperymenty na kozach. P\u0119cherzyki w ciele W 1878 roku francuski fizjolog Paul Bert ustali\u0142, \u017ce przyczyn\u0105 choroby dekompresyjnej s\u0105 p\u0119cherzyki azotu, kt\u00f3re powstaj\u0105 we krwi i tkankach, gdy ci\u015bnienie spada zbyt szybko. To troch\u0119 jak z otwarciem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7318","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7318"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7323,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7318\/revisions\/7323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}