{"id":7316,"date":"2026-10-13T14:28:50","date_gmt":"2026-10-13T14:28:50","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7316"},"modified":"2026-10-13T14:28:50","modified_gmt":"2026-10-13T14:28:50","slug":"od-domicilium-z-1662-roku-do-swin-zyjacych-bez-krwi-dziwna-historia-medycyny-hiperbarycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/10\/13\/od-domicilium-z-1662-roku-do-swin-zyjacych-bez-krwi-dziwna-historia-medycyny-hiperbarycznej\/","title":{"rendered":"Od \u201edomicilium\u201d z 1662 roku do \u015bwi\u0144 \u017cyj\u0105cych bez krwi: dziwna historia medycyny hiperbarycznej"},"content":{"rendered":"\n<p>Komora hiperbaryczna wygl\u0105da jak wytw\u00f3r XXI wieku. Tymczasem pierwsze \u201ekomory\u201d budowano, gdy lekarze u\u017cywali jeszcze pijawek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1662: pierwsza komora<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1662 roku brytyjski lekarz zbudowa\u0142 szczeln\u0105 komor\u0119 z miechami, zwan\u0105 \u201edomicilium\u201d. Uznaje si\u0119 j\u0105 za pierwsz\u0105 udokumentowan\u0105 pr\u00f3b\u0119 terapii ci\u015bnieniowej. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1670, Robert Boyle opisa\u0142 b\u0105belek, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w oku \u017cmii po gwa\u0142townym obni\u017ceniu ci\u015bnienia. To pierwszy znany opis choroby dekompresyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tlen i ci\u015bnienie \u2013 odkrycia po drodze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Joseph Priestley odkry\u0142 tlen w 1774 roku. Pod koniec lat 70. XIX wieku Fontaine zbudowa\u0142 pierwsz\u0105 ruchom\u0105 sal\u0119 operacyjn\u0105 pod ci\u015bnieniem. W 1891 roku w Nowym Jorku powsta\u0142a pierwsza komora w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, a w 1928 w Cleveland dzia\u0142a\u0142 \u201ehiperbaryczny hotel\u201d, mog\u0105cy pomie\u015bci\u0107 ponad 70 go\u015bci. Dzi\u015b to raczej ciekawostka ni\u017c wz\u00f3r post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015awinie bez krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej zaskakuj\u0105cy eksperyment przeprowadzi\u0142 pod koniec lat 50. holenderski chirurg Ite Boerema. Odci\u0105gn\u0105\u0142 \u015bwiniom krew i zast\u0105pi\u0142 j\u0105 p\u0142ynem bez czerwonych krwinek. Zwierz\u0119ta prze\u017cy\u0142y, bo w komorze hiperbarycznej tlen rozpuszcza si\u0119 w osoczu w du\u017co wi\u0119kszej ilo\u015bci ni\u017c normalnie. Praca nosi\u0142a tytu\u0142 \u201e\u017bycie bez krwi\u201d i do dzi\u015b jest jednym z kamieni milowych medycyny hiperbarycznej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po latach, gdy tlenoterapi\u0119 hiperbaryczn\u0105 otacza\u0142y zar\u00f3wno nadzieje, jak i przesady, medycyna wypracowa\u0142a jasne zasady: sprawdzone wskazania, badania i kwalifikacj\u0119 lekarsk\u0105. Wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe pomys\u0142y, ale dobra historia uczy jednego: ka\u017cdy z nich trzeba potwierdzi\u0107 w badaniach.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter popularnonaukowy i nie zast\u0119puje porady lekarskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142a: <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hyperbaric Oxygen Therapy \u2013 StatPearls (<a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK448104\/\">https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK448104\/<\/a>); History of decompression research and development (<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/History_of_decompression_research_and_development<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Komora hiperbaryczna wygl\u0105da jak wytw\u00f3r XXI wieku. Tymczasem pierwsze \u201ekomory\u201d budowano, gdy lekarze u\u017cywali jeszcze pijawek. 1662: pierwsza komora W 1662 roku brytyjski lekarz zbudowa\u0142 szczeln\u0105 komor\u0119 z miechami, zwan\u0105 \u201edomicilium\u201d. Uznaje si\u0119 j\u0105 za pierwsz\u0105 udokumentowan\u0105 pr\u00f3b\u0119 terapii ci\u015bnieniowej. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1670, Robert Boyle opisa\u0142 b\u0105belek, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 w oku \u017cmii [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7316"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7317,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316\/revisions\/7317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}