{"id":7296,"date":"2026-09-15T07:55:20","date_gmt":"2026-09-15T07:55:20","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7296"},"modified":"2026-09-15T07:55:20","modified_gmt":"2026-09-15T07:55:20","slug":"choroba-ktora-swiat-medycyny-dlugo-lekcewazyl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/09\/15\/choroba-ktora-swiat-medycyny-dlugo-lekcewazyl\/","title":{"rendered":"Choroba, kt\u00f3r\u0105 \u015bwiat medycyny d\u0142ugo lekcewa\u017cy\u0142"},"content":{"rendered":"\n<p>Siedem do dziesi\u0119ciu lat. Tyle \u015brednio trwa w Polsce droga od pierwszych objaw\u00f3w endometriozy do postawienia w\u0142a\u015bciwej diagnozy. Dziesi\u0119\u0107 lat s\u0142yszenia, \u017ce \u201etakie b\u00f3le s\u0105 normalne&#8221;. Dziesi\u0119\u0107 lat brania kolejnych tabletek, odwo\u0142ywanych spotka\u0144, przeczekiwanych tygodni w miesi\u0105cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Endometrioza dotyczy mniej wi\u0119cej co dziesi\u0105tej kobiety w wieku rozrodczym. To nie jest choroba rzadka. To choroba, kt\u00f3r\u0105 przez dekady traktowano jako \u201ekwesti\u0119 progu b\u00f3lu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b wiadomo wi\u0119cej. Wiadomo, \u017ce endometrioza jest <strong>przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 zapaln\u0105<\/strong> \u2014 i \u017ce stan zapalny w jamie brzusznej jest tu r\u00f3wnie wa\u017cny, co same ogniska. Wiadomo te\u017c, \u017ce u sporej cz\u0119\u015bci pacjentek standardowe leczenie nie wystarcza: b\u00f3l wraca po operacji, hormony nie dzia\u0142aj\u0105 albo daj\u0105 skutki uboczne, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b znosi\u0107 latami.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie w tej luce od kilkunastu lat szuka si\u0119 metod wspomagaj\u0105cych. Jedn\u0105 z nich jest <strong>tlenoterapia hiperbaryczna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nowe spojrzenie: endometrioza jako choroba niedotlenienia<\/h2>\n\n\n\n<p>W 2026 roku w czasopi\u015bmie <em>Reproduction<\/em> ukaza\u0142a si\u0119 praca, kt\u00f3ra stawia spraw\u0119 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c podr\u0119czniki.<\/p>\n\n\n\n<p>Klasyczna teoria m\u00f3wi, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 krwi miesi\u0105czkowej cofa si\u0119 do jamy brzusznej i tam si\u0119 zagnie\u017cd\u017ca. K\u0142opot w tym, \u017ce takie cofanie si\u0119 krwi zdarza si\u0119 u <strong>76\u201390% miesi\u0105czkuj\u0105cych os\u00f3b<\/strong> \u2014 a choruje jedna na dziesi\u0119\u0107. Czyli co\u015b jeszcze musi decydowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdaniem autor\u00f3w tej pracy decyduje <strong>tlen<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tkanka, kt\u00f3ra odrywa si\u0119 podczas miesi\u0105czki, traci na chwil\u0119 dop\u0142yw krwi i w\u0142\u0105cza awaryjny tryb przetrwania. W tym stanie trafia do jamy brzusznej. I teraz wszystko zale\u017cy od tego, co si\u0119 stanie dalej:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wraca normalne utlenowanie<\/strong> \u2192 tryb awaryjny si\u0119 wy\u0142\u0105cza, kom\u00f3rki obumieraj\u0105, uk\u0142ad odporno\u015bciowy je sprz\u0105ta. Nic si\u0119 nie dzieje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niedotlenienie si\u0119 utrzymuje<\/strong> \u2192 tryb awaryjny dzia\u0142a dalej. Kom\u00f3rki przyczepiaj\u0105 si\u0119 do otrzewnej, buduj\u0105 w\u0142asne naczynia krwiono\u015bne i zostaj\u0105 na lata.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli ten model jest trafny, to endometrioza w du\u017cej mierze zaczyna si\u0119 od <strong>niedotlenienia<\/strong>. A to stawia pytanie, kt\u00f3rego trudno nie zada\u0107: co si\u0119 stanie, je\u015bli tego tlenu dostarczy\u0107 naprawd\u0119 du\u017co?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co potrafi tlen pod ci\u015bnieniem<\/h2>\n\n\n\n<p>Podanie tlenu przez mask\u0119 niewiele daje \u2014 hemoglobina, kt\u00f3ra wozi tlen we krwi, i tak jest ju\u017c nim prawie wysycona. Nie ma go czym dalej transportowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Komora hiperbaryczna omija to ograniczenie. Pod zwi\u0119kszonym ci\u015bnieniem <strong>tlen rozpuszcza si\u0119 bezpo\u015brednio w osoczu<\/strong>, czyli w p\u0142ynnej cz\u0119\u015bci krwi. A osocze dociera tam, gdzie krwinki docieraj\u0105 s\u0142abo: do tkanek niedokrwionych, obrz\u0119kni\u0119tych, pozamykanych zrostami.<\/p>\n\n\n\n<p>To jedyny spos\u00f3b, \u017ceby istotnie podnie\u015b\u0107 ilo\u015b\u0107 tlenu w tkankach o s\u0142abym ukrwieniu. I dok\u0142adnie dlatego tlenoterapia hiperbaryczna od dekad jest standardem w leczeniu trudno goj\u0105cych si\u0119 ran.<\/p>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie endometriozy licz\u0105 si\u0119 trzy udokumentowane efekty dzia\u0142ania HBOT:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th><strong>Co robi tlen pod ci\u015bnieniem<\/strong><\/th><th><strong>Dlaczego to wa\u017cne w endometriozie<\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Wygasza stan zapalny<\/strong> \u2014 hamuje NF-\u03baB, g\u0142\u00f3wny <br>w\u0142\u0105cznik zapalenia w kom\u00f3rce, obni\u017ca TNF-\u03b1, IL-1 i IL-6<\/td><td>Stan zapalny w jamie brzusznej <br>to jeden z filar\u00f3w tej choroby<\/td><\/tr><tr><td><strong>Przestawia kom\u00f3rki odporno\u015bciowe<\/strong><br> z trybu zapalnego na naprawczy<\/td><td>Zmienia \u015brodowisko, <br>w kt\u00f3rym ogniska si\u0119 utrzymuj\u0105<\/td><\/tr><tr><td><strong>Ogranicza powstawanie zrost\u00f3w<\/strong> <br>i wspiera gojenie po zabiegach<\/td><td>Zrosty bol\u0105 niezale\u017cnie od samych ognisk <br>i wracaj\u0105 po operacjach<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co pokaza\u0142y badania<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Szczury, 2011 rok.<\/strong> Badanie z losowym przydzia\u0142em do grup i grup\u0105 kontroln\u0105 \u2014 czyli zrobione porz\u0105dnie. Po sze\u015bciu tygodniach tlenoterapii ogniska endometriozy by\u0142y wyra\u017anie mniejsze: <strong>57 mm\u00b3 wobec 95 mm\u00b3<\/strong> w grupie bez leczenia. Spad\u0142y te\u017c markery stanu zapalnego i tempo namna\u017cania si\u0119 kom\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Myszy, 2022 rok.<\/strong> Tu pytanie brzmia\u0142o: kt\u00f3r\u0119dy to w\u0142a\u015bciwie dzia\u0142a? Odpowied\u017a: przez <strong>NF-\u03baB<\/strong>. Spadek aktywno\u015bci tego bia\u0142ka szed\u0142 w parze ze spadkiem stanu zapalnego, i to bardzo \u015bci\u015ble.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zrosty po operacji, 2012 rok.<\/strong> Protok\u00f3\u0142 <strong>2,5 ATA przez 90 minut<\/strong> \u2014 dok\u0142adnie taki, jaki stosuje si\u0119 u ludzi \u2014 wyra\u017anie ograniczy\u0142 powstawanie zrost\u00f3w. Im wy\u017csze ci\u015bnienie, tym silniejszy efekt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ludzie, teraz.<\/strong> W Toronto trwa <strong>HEROES<\/strong> \u2014 pierwsze badanie kliniczne tlenoterapii hiperbarycznej w b\u00f3lu zwi\u0105zanym z endometrioz\u0105. 64 uczestniczki z b\u00f3lem opornym na dotychczasowe leczenie. Tlenoterapia badana jako <strong>dodatek do normalnego leczenia<\/strong>, nie zamiast niego. Koniec: grudzie\u0144 2027.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego ci\u015bnienie 2,5 ATA to nie jest szczeg\u00f3\u0142 techniczny<\/h2>\n\n\n\n<p>Ta jedna liczba decyduje o tym, czy w og\u00f3le rozmawiamy o tej samej terapii.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie badania opisane wy\u017cej prowadzono przy ci\u015bnieniu <strong>do 2,5 ATA z czystym tlenem<\/strong>. Popularne komory mi\u0119kkie pracuj\u0105 przy <strong>1,3\u20131,6 ATA<\/strong>. Ilo\u015b\u0107 tlenu docieraj\u0105ca do tkanek jest tam wielokrotnie ni\u017csza \u2014 to nie jest \u201edelikatniejsza wersja tego samego&#8221;, tylko inna sytuacja fizjologiczna.<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie nad zrostami pokaza\u0142o to wprost: <strong>im wy\u017csze ci\u015bnienie, tym silniejszy efekt.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W naszym centrum sesje odbywaj\u0105 si\u0119 w <strong>sztywnej komorze stalowej klasy medycznej, przy 2,5 ATA i 100% tlenie<\/strong>, przez oko\u0142o 90 minut. To parametry, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 medycyna hiperbaryczna \u2014 i jedyne, do kt\u00f3rych dost\u0119pne badania w og\u00f3le si\u0119 odnosz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dla kogo tlenoterapia mo\u017ce mie\u0107 sens<\/h2>\n\n\n\n<p>Pytanie o terapi\u0119 wspomagaj\u0105c\u0105 najcz\u0119\u015bciej zadaj\u0105 pacjentki, kt\u00f3re:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>maj\u0105 <strong>rozpoznan\u0105 endometrioz\u0119 i b\u00f3l mimo leczenia<\/strong> prowadzonego zgodnie ze sztuk\u0105,<\/li>\n\n\n\n<li>s\u0105 <strong>po operacji<\/strong> i chc\u0105 wesprze\u0107 gojenie oraz ograniczy\u0107 dolegliwo\u015bci pooperacyjne,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>nie toleruj\u0105<\/strong> kolejnych zmian leczenia hormonalnego,<\/li>\n\n\n\n<li>funkcjonuj\u0105 w stanie <strong>przewlek\u0142ego zm\u0119czenia<\/strong>, kt\u00f3re odbiera im normalny dzie\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ka\u017cda kwalifikacja zaczyna si\u0119 od <strong>konsultacji lekarskiej<\/strong>. Sprawdzamy przeciwwskazania, t\u0142umaczymy, czego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, a czego nie \u2014 i m\u00f3wimy wprost, kiedy tlenoterapia nie ma sensu. Zdarza si\u0119, \u017ce odpowied\u017a brzmi \u201enie&#8221; i wtedy w\u0142a\u015bnie tak brzmi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie kwalifikujemy pacjentek, u kt\u00f3rych tlenoterapia mia\u0142aby zast\u0105pi\u0107 diagnostyk\u0119 albo leczenie przyczynowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bezpiecze\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n<p>Tlenoterapia hiperbaryczna w komorze medycznej pod nadzorem jest procedur\u0105 o dobrze opisanym profilu bezpiecze\u0144stwa. Najcz\u0119stszym dzia\u0142aniem niepo\u017c\u0105danym jest uczucie ucisku w uszach przy zmianie ci\u015bnienia \u2014 zapobiega mu prawid\u0142owa technika wyr\u00f3wnywania, kt\u00f3rej uczymy przed pierwsz\u0105 sesj\u0105. Powa\u017cne powik\u0142ania s\u0105 rzadkie.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeciwwskazania istniej\u0105 i traktujemy je powa\u017cnie: m.in. nieleczona odma op\u0142ucnowa, wybrane choroby p\u0142uc i leki, ci\u0119\u017cka klaustrofobia, infekcja g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych oraz ci\u0105\u017ca. Dlatego konsultacja kwalifikacyjna jest u nas warunkiem, nie formalno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kr\u00f3tko i konkretnie<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Czy komora hiperbaryczna leczy endometrioz\u0119?<\/strong> Nie. To metoda wspomagaj\u0105ca, stosowana obok leczenia ginekologicznego. Nie zast\u0119puje go i nie jest uznanym leczeniem endometriozy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy to dzia\u0142a?<\/strong> U zwierz\u0105t \u2014 badania id\u0105 w jedn\u0105 stron\u0119: mniejsze ogniska, mniej stanu zapalnego. U ludzi \u2014 pierwsze badanie kliniczne trwa i sko\u0144czy si\u0119 w grudniu 2027 roku. Wcze\u015bniej nikt uczciwie nie odpowie na to pytanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy potrzebne jest skierowanie?<\/strong> Nie. Endometrioza nie jest wskazaniem refundowanym, wi\u0119c terapia jest komercyjna. Potrzebna jest natomiast konsultacja kwalifikacyjna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ile trwa sesja?<\/strong> Oko\u0142o 90 minut przy 2,5 ATA, razem ze spr\u0119\u017caniem i rozpr\u0119\u017caniem. Liczb\u0119 sesji ustala lekarz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czy komora mi\u0119kka to to samo?<\/strong> Nie. 1,3\u20131,6 ATA wobec 2,5 ATA to wielokrotnie mniej tlenu w tkankach. Badania dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie hiperbarii terapeutycznej.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-small-font-size\"><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Gabbay U., Schonman R. <strong>Peritoneal hypoxia as a gatekeeper between physiologic retrograde menstruation and pathologic persistence in endometriosis.<\/strong> <em>Reproduction<\/em>, 2026;171(6). <a href=\"https:\/\/academic.oup.com\/reproduction\/article\/171\/6\/xaag056\/8676219\">https:\/\/academic.oup.com\/reproduction\/article\/171\/6\/xaag056\/8676219<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Aydin Y., Atis A., Uludag S. i wsp. <strong>Remission of Endometriosis by Hyperbaric Oxygen Treatment in Rats.<\/strong> <em>Reproductive Sciences<\/em>, 2011;18(10):941\u2013947. <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1177\/1933719111400635\">https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1177\/1933719111400635<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Mustika i wsp. <strong>The effect of hyperbaric oxygen therapy in the inflammatory response in a mouse model of endometriosis.<\/strong> <em>International Journal of Reproductive BioMedicine<\/em>, 2022. <a href=\"https:\/\/knepublishing.com\/index.php\/ijrm\/article\/view\/11049\">https:\/\/knepublishing.com\/index.php\/ijrm\/article\/view\/11049<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Chen M.-J. i wsp. <strong>The Effect of Postoperative Hyperbaric Oxygen Treatment on Intra-Abdominal Adhesions in Rats.<\/strong> <em>International Journal of Molecular Sciences<\/em>, 2012;13(10):12224\u201312237. <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/1422-0067\/13\/10\/12224\">https:\/\/www.mdpi.com\/1422-0067\/13\/10\/12224<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Chen L. i wsp. <strong>New insights of hyperbaric oxygen therapy: focus on inflammatory bowel disease.<\/strong> <em>Precision Clinical Medicine<\/em>, 2024;7(1):pbae001. <a href=\"https:\/\/academic.oup.com\/pcm\/article\/7\/1\/pbae001\/7577619\">https:\/\/academic.oup.com\/pcm\/article\/7\/1\/pbae001\/7577619<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><strong>The HEROES Trial<\/strong> (NCT06579040). Sunnybrook Health Sciences Centre, Toronto. <a href=\"https:\/\/www.centerwatch.com\/clinical-trials\/listings\/NCT06579040\/the-heroes-trial-hyperbaric-oxygen-therapy-for-endometriosis-related-pain\">https:\/\/www.centerwatch.com\/clinical-trials\/listings\/NCT06579040\/the-heroes-trial-hyperbaric-oxygen-therapy-for-endometriosis-related-pain<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><strong>The use of hyperbaric oxygen therapy for treatment or management of endometriosis<\/strong> \u2014 evidence search. NHS Library and Knowledge Service, University Hospitals Dorset, grudzie\u0144 2025. <a href=\"https:\/\/nhslibraryuhd.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/The-use-of-hyperbaric-oxygen-therapy-for-treatment-or-management-of-endometriosis.pdf\">https:\/\/nhslibraryuhd.co.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/The-use-of-hyperbaric-oxygen-therapy-for-treatment-or-management-of-endometriosis.pdf<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Becker C.M. i wsp. <strong>ESHRE guideline: endometriosis.<\/strong> <em>Human Reproduction Open<\/em>, 2022(2):hoac009. <a href=\"https:\/\/academic.oup.com\/hropen\/article\/2022\/2\/hoac009\/6537540\">https:\/\/academic.oup.com\/hropen\/article\/2022\/2\/hoac009\/6537540<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Side Effects of Hyperbaric Oxygen Therapy.<\/strong> Undersea and Hyperbaric Medical Society. <a href=\"https:\/\/uhms.org\/2-side-effects.html\">https:\/\/uhms.org\/2-side-effects.html<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani nie zast\u0119puje konsultacji z lekarzem. Tlenoterapia hiperbaryczna nie jest uznan\u0105 metod\u0105 leczenia endometriozy \u2014 w tym wskazaniu mo\u017ce by\u0107 rozwa\u017cana wy\u0142\u0105cznie jako terapia wspomagaj\u0105ca, r\u00f3wnolegle do post\u0119powania zaleconego przez lekarza prowadz\u0105cego. Endometrioza nie znajduje si\u0119 na li\u015bcie wskaza\u0144 do refundowanego leczenia hiperbarycznego w Polsce. Opisane badania przeprowadzono na modelach zwierz\u0119cych; pierwsze badanie kliniczne z udzia\u0142em ludzi jest w toku. Decyzj\u0119 o kwalifikacji do terapii podejmuje lekarz po ocenie stanu zdrowia i wykluczeniu przeciwwskaza\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Stan wiedzy na wrzesie\u0144 2026 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siedem do dziesi\u0119ciu lat. Tyle \u015brednio trwa w Polsce droga od pierwszych objaw\u00f3w endometriozy do postawienia w\u0142a\u015bciwej diagnozy. Dziesi\u0119\u0107 lat s\u0142yszenia, \u017ce \u201etakie b\u00f3le s\u0105 normalne&#8221;. Dziesi\u0119\u0107 lat brania kolejnych tabletek, odwo\u0142ywanych spotka\u0144, przeczekiwanych tygodni w miesi\u0105cu. Endometrioza dotyczy mniej wi\u0119cej co dziesi\u0105tej kobiety w wieku rozrodczym. To nie jest choroba rzadka. To choroba, kt\u00f3r\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7296"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7297,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7296\/revisions\/7297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}