{"id":7267,"date":"2026-07-28T13:16:18","date_gmt":"2026-07-28T13:16:18","guid":{"rendered":"https:\/\/terapiahbot.pl\/?p=7267"},"modified":"2026-07-28T13:16:21","modified_gmt":"2026-07-28T13:16:21","slug":"tlenoterapia-hiperbaryczna-a-zespol-post-covid-co-pokazuja-badania-kliniczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapiahbot.pl\/index.php\/2026\/07\/28\/tlenoterapia-hiperbaryczna-a-zespol-post-covid-co-pokazuja-badania-kliniczne\/","title":{"rendered":"Tlenoterapia hiperbaryczna a zesp\u00f3\u0142 post-COVID: co pokazuj\u0105 badania kliniczne"},"content":{"rendered":"\n

Kilka lat po szczycie pandemii wielu pacjent\u00f3w wci\u0105\u017c zmaga si\u0119 z tzw. d\u0142ugim COVID-em (post-COVID condition) \u2014 przewlek\u0142ym zm\u0119czeniem, mg\u0142\u0105 m\u00f3zgow\u0105, problemami z koncentracj\u0105, snem i nastrojem, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 miesi\u0105cami, a czasem latami po infekcji. To w\u0142a\u015bnie w tym obszarze pojawi\u0142y si\u0119 jedne z najbardziej rygorystycznie zaprojektowanych bada\u0144 nad terapi\u0105 hiperbaryczn\u0105 (HBOT) ostatnich lat \u2014 z randomizacj\u0105, grup\u0105 kontroln\u0105 i podw\u00f3jnie \u015blep\u0105 pr\u00f3b\u0105, czyli metodologicznym \u201ez\u0142otym standardem” medycyny.<\/p>\n\n\n\n

Badanie izraelskie: HBOT a funkcje poznawcze po COVID-19<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 z Sagol Center for Hyperbaric Medicine and Research (Shamir Medical Center, Izrael) pod kierunkiem Shani Zilberman-Itskovich i Shaia Efratiego przeprowadzi\u0142 randomizowane, kontrolowane pr\u00f3b\u0105 pozorowan\u0105 (sham-controlled), podw\u00f3jnie za\u015blepione badanie kliniczne opublikowane w 2022 roku w czasopi\u015bmie Scientific Reports<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Do badania zakwalifikowano 73 pacjent\u00f3w z utrzymuj\u0105cymi si\u0119 od co najmniej trzech miesi\u0119cy objawami po przebyciu COVID-19. Uczestnik\u00f3w losowo przydzielono do dw\u00f3ch grup: 35 os\u00f3b otrzyma\u0142o w\u0142a\u015bciw\u0105 terapi\u0119 hiperbaryczn\u0105, a 37 \u2014 sesje pozorowane w twardej komorze hiperbarycznej, nieodr\u00f3\u017cnialne dla pacjenta od prawdziwego zabiegu. Protok\u00f3\u0142 obejmowa\u0142 40 sesji, pi\u0119\u0107 razy w tygodniu, przy ci\u015bnieniu 2,0 ATA i 100% tlenie podawanym przez mask\u0119 przez 90 minut, z pi\u0119ciominutowymi przerwami powietrznymi co 20 minut.<\/p>\n\n\n\n

Wyniki wykaza\u0142y istotn\u0105 statystycznie popraw\u0119 w grupie HBOT wzgl\u0119dem grupy kontrolnej w zakresie globalnych funkcji poznawczych, uwagi oraz funkcji wykonawczych \u2014 a wi\u0119c dok\u0142adnie tych obszar\u00f3w, kt\u00f3re pacjenci z d\u0142ugim COVID-em najcz\u0119\u015bciej opisuj\u0105 jako \u201emg\u0142\u0119 m\u00f3zgow\u0105”. Odnotowano te\u017c popraw\u0119 w zakresie objaw\u00f3w psychiatrycznych, zm\u0119czenia, jako\u015bci snu i b\u00f3lu.<\/p>\n\n\n\n

Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu? Dowody z obrazowania<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kolejna analiza tej samej grupy badawczej, opublikowana w \u201dNeuroImage: Clinical\u201d (2022), posz\u0142a o krok dalej i sprawdzi\u0142a, co fizjologicznie stoi za popraw\u0105 kliniczn\u0105. Za pomoc\u0105 rezonansu magnetycznego wykazano, \u017ce poprawie funkcji poznawczych towarzyszy\u0142y zmiany strukturalne i czynno\u015bciowe w m\u00f3zgu \u2014 zwi\u0119kszony m\u00f3zgowy przep\u0142yw krwi oraz zmiany w istocie szarej i bia\u0142ej w obszarach czo\u0142owych, ciemieniowych i limbicznych, czyli regionach odpowiedzialnych w\u0142a\u015bnie za funkcje poznawcze i regulacj\u0119 emocji. To istotne, poniewa\u017c pokazuje mechanizm, a nie tylko subiektywn\u0105 popraw\u0119 samopoczucia zg\u0142aszan\u0105 przez pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Efekt trwa\u0142y czy przej\u015bciowy? Obserwacja roczna<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 wielu terapii wspomagaj\u0105cych bywa kr\u00f3tkotrwa\u0142o\u015b\u0107 efektu. Dlatego ten sam zesp\u00f3\u0142 opublikowa\u0142 w 2024 roku w \u201eScientific Reports\u201d analiz\u0119 d\u0142ugoterminow\u0105 \u2014 31 pacjent\u00f3w oceniono ponownie \u015brednio 486 dni (czyli oko\u0142o 16 miesi\u0119cy) po zako\u0144czeniu ostatniej sesji HBOT. Wyniki pokaza\u0142y, \u017ce poprawa jako\u015bci \u017cycia (mierzona kwestionariuszem SF-36) oraz jako\u015bci snu utrzymywa\u0142a si\u0119 w podobnej skali jak bezpo\u015brednio po terapii \u2014 to sugeruje, \u017ce efekty HBOT w tej grupie pacjent\u00f3w nie by\u0142y jedynie kr\u00f3tkotrwa\u0142ym \u201eskokiem\u201d, lecz trwa\u0142\u0105 zmian\u0105 funkcjonowania.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142os krytyczny: badanie HOT-LoCO<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rzetelny obraz naukowy wymaga te\u017c przedstawienia wynik\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 jednoznacznie entuzjastyczne. Szwedzkie badanie HOT-LoCO (Kjellberg i wsp., BMJ Open, 2025) \u2014 r\u00f3wnie\u017c randomizowane, kontrolowane placebo i podw\u00f3jnie za\u015blepione \u2014 zastosowa\u0142o jednak wyra\u017anie kr\u00f3tszy protok\u00f3\u0142: zaledwie 10 sesji zamiast 40. Wyniki tego badania by\u0142y bardziej umiarkowane ni\u017c w badaniu izraelskim, co cz\u0119\u015b\u0107 badaczy interpretuje jako sygna\u0142, \u017ce liczba sesji i skumulowana dawka tlenu mog\u0105 mie\u0107 kluczowe znaczenie dla skuteczno\u015bci terapii w tym wskazaniu. Innymi s\u0142owy \u2014 protok\u00f3\u0142 \u201eza kr\u00f3tki\u201d mo\u017ce po prostu nie zadzia\u0142a\u0107 tak samo jak protok\u00f3\u0142 pe\u0142ny.<\/p>\n\n\n\n

To wa\u017cna lekcja przy ocenie ka\u017cdej terapii: pojedyncze badanie, nawet dobrze zaprojektowane, rzadko daje ostateczn\u0105 odpowied\u017a. Dopiero zestawienie wielu prac \u2014 o r\u00f3\u017cnych protoko\u0142ach i populacjach \u2014 pozwala zrozumie\u0107, w jakich warunkach dana interwencja przynosi korzy\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dane z praktyki klinicznej: europejski rejestr pacjent\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n

Uzupe\u0142nieniem obrazu z bada\u0144 randomizowanych s\u0105 dane obserwacyjne. W 2025 roku w \u201eScientific Reports\u201d opublikowano wyniki europejskiego rejestru pacjent\u00f3w z d\u0142ugim COVID-em poddawanych HBOT, z pomiarami przed terapi\u0105, bezpo\u015brednio po niej oraz po 3 miesi\u0105cach. Autorzy odnotowali potencjalny korzystny wp\u0142yw terapii na dolegliwo\u015bci, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na rosn\u0105ce zainteresowanie t\u0105 form\u0105 leczenia \u2014 zastrzegaj\u0105c jednocze\u015bnie uczciwie, \u017ce brak grupy kontrolnej w rejestrze nie pozwala na wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w przyczynowo-skutkowych, a cz\u0119\u015b\u0107 poprawy mog\u0142a wynika\u0107 z naturalnego przebiegu choroby lub efektu placebo, kt\u00f3ry \u2014 jak podkre\u015blaj\u0105 autorzy \u2014 bywa obecny nawet w grupach pozorowanych w badaniach sham-controlled.<\/p>\n\n\n\n

Co z tego wynika dla pacjenta?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obraz naukowy dotycz\u0105cy HBOT w d\u0142ugim COVID-zie jest obiecuj\u0105cy, ale wci\u0105\u017c rozwijaj\u0105cy si\u0119:<\/p>\n\n\n\n