Poniżej przedstawiamy wskazania medyczne wraz z odpowiadającymi im kodami ICD-10 i maksymalną liczbą ekspozycji.
Wskazania medyczne do leczenia
| WSKAZANIE OSTRE | Kod ICD-10 | Maksymalna liczba ekspozycji |
|
|---|---|---|---|
| 1 | Choroba dekompresyjna | T70.3 | Tabela lecznicza +10 |
| 2 | Zatory gazowe | T79.0 / T80.0 / O88.0 | Tabela lecznicza +10 |
| 3 | Zatrucie tlenkiem węgla, methemoglobinemia |
T58 / D74 / A48.8 | 5 |
| 4 | Martwicze zakażenie tkanek miękkich (beztlenowe i mieszane) |
M72.5 / T81.4 / L08.8 / T87.4 | 30 |
| 5 | Ostre niedokrwienie tkanek miękkich, ostre urazy mięśniowo-szkieletowe |
T79.6 / T04 | 15 |
| – Uraz wielonarządowy – zespoły kompartmentalne i następstwa urazów zmiażdżeniowych |
T92.6 / T93.6 | 15 | |
| 6 | Oparzenia termiczne (II stopień > 10% u dzieci i III stopień > 20% u dorosłych) |
T31 | 30 |
| 7 | Nagła głuchota idiopatyczna, głuchota po urazie akustycznym |
H91.2 / H83.3 | 15 |
| WSKAZANIE PRZEWLEKŁE | Kod ICD-10 | Maksymalna liczba ekspozycji |
|
| 1 | Popromienne uszkodzenie tkanek i narządów | L58 / L59 / N30.4 / K62.7 | 60 |
| 2 | Trudno gojące się rany (po wcześniejszym udokumentowanym niepowodzeniu leczenia innymi metodami) |
30 | |
| – zespół stopy cukrzycowej | E11.5 / E10.5 / E11.6 / E10.6 | 30 | |
| – zakażenie, martwica kikuta po amputacji | T87.4 / T87.5 | 30 | |
| – zapalenie skóry i tkanki podskórnej | L08.8 / L08.0 | 30 | |
| – rozlane, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego | H60.1 / H60.2 | 30 | |
| – owrzodzenia odleżynowe | L89 | 30 | |
| – owrzodzenia troficzne kk. dolnych w przebiegu niewydolności żylnej |
I83.2 | 30 | |
| 3 | Zapalenie, martwica kości | M86 / M87 / M91 / M92 | 60 |
| 4 | Przeszczepy skóry zagrożone martwicą | Z94.5 | 20 |
| 5 | Rekonstrukcja tkanek zagrożona martwicą | T87 | 20 |
| 6 | Zakażenie rany pourazowej | T79.3 | 30 |
| 7 | Zapalenie mostka, śródpiersia pooperacyjne, niestabilność mostka |
M86 / M96.8 / J85.3 | 20 |
| 8 | Ropnie | 20 | |
| – ropne wewnątrzczaszkowe | G07 | 20 | |
| – ropniak opłucnej | J86 | 20 | |
| – ropień płuca | J85 | 20 | |
| – ropień wątroby | K75.0 | 20 | |
| 9 | Promienica | A42 | 20 |
Kwalifikacja i kierowanie pacjenta
Poniżej przedstawiamy zasady kierowania pacjenta na terapię hiperbaryczną oraz badania wymagane przed kwalifikacją.
Skierowanie
- wskazanie komórki docelowej: Ośrodek terapii hiperbarycznej – kod resortowy 7500, część VIII
- rozpoznanie wraz z kodem ICD-10
- kwalifikacja do HBOT
- dotychczasowe leczenie
- choroby współistniejące i przyjmowane leki
- wyniki badań i dokumentacja medyczna
WYMAGANE
Wymagane badania
EKG spoczynkowe z opisem, ważne 3 miesiące
RTG klatki piersiowej z opisem, ważne 6 miesięcy
Lekarz kierujący może od razu wystawić skierowania na oba badania.
Przeciwwskazania
O ostatecznej kwalifikacji decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia pacjenta.
| Przeciwwskazania bezwzględne | |
|---|---|
| Nieleczona odma opłucnowa | Jedyny stan chorobowy uniemożliwiający przeprowadzenie terapii tlenem hiperbarycznym. Po wykonaniu odpowiednich czynności medycznych – założeniu drenażu opłucnowego – pacjent może uczestniczyć w sesji HBOT. |
| Przyjmowanie leków cytotoksycznych | Bleomycyna, doksorubicyna, cisplatyna, disulfiram, octan mafenidu. Mogą powodować działania niepożądane w postaci nasilonego efektu cytotoksycznego. |
| Przeciwwskazania względne | |
|---|---|
| Astma, rozedma, choroby obturacyjne płuc | Mogą być przyczyną urazu ciśnieniowego płuc. |
| Przewlekłe zapalenie zatok, ostra infekcja górnych dróg oddechowych | Predysponują do wystąpienia urazu ciśnieniowego ucha środkowego i zatok. |
| Sferocytoza wrodzona | Może być przyczyną hemolizy. |
| Klaustrofobia | Może uniemożliwić sprężenie w komorze hiperbarycznej. |
| Gorączka | Predysponuje do wystąpienia drgawek gorączkowych. Przed sesją należy podać leki przeciwgorączkowe. |
| Padaczka, występowanie napadów drgawkowych | Predysponuje do wystąpienia drgawek. Należy rozważyć podanie leków przeciwdrgawkowych. |
| Rozrusznik serca | Może dojść do wadliwej pracy urządzenia. Przyjmuje się, że ciśnienie w komorze hiperbarycznej nie powoduje uszkodzeń rozruszników wszczepionych po 1986 roku. |
| Ciąża | Nie jest znane działanie tlenu hiperbarycznego na płód. |
Działania niepożądane
Zabiegi prowadzone są pod stałym nadzorem personelu. Opisane poniżej objawy mają charakter przejściowy i ustępują po zakończeniu terapii.
| Działanie niepożądane | Jak często |
|---|---|
| Uraz ciśnieniowy uszu i zatokZwykle o łagodnym nasileniu. Pacjent otrzymuje instruktaż wyrównywania ciśnienia przed pierwszym zabiegiem. | Najczęstsze |
| Przejściowa krótkowzroczność (miopia hiperbaryczna)Ustępuje samoistnie, zwykle w ciągu kilku tygodni od zakończenia serii. Nowych okularów nie dobiera się wcześniej niż 8 tygodni po terapii. | Przy dłuższych seriach |
| Hipoglikemia u pacjentów z cukrzycąGlikemia jest kontrolowana przed każdym zabiegiem. | Rzadkie |
| Toksyczność tlenowa – drgawki, objawy płucneUstępuje po przerwaniu podaży tlenu. Nie występuje przy rutynowo stosowanych protokołach terapeutycznych. | Bardzo rzadkie |
Opracowano na podstawie piśmiennictwa międzynarodowego dotyczącego bezpieczeństwa tlenoterapii hiperbarycznej.
Wytyczne towarzystw naukowych
Wskazania do tlenoterapii hiperbarycznej opierają się na stanowiskach europejskiego i amerykańskiego towarzystwa medycyny hiperbarycznej.
| Stanowiska i listy wskazań |
|---|
| Tenth European Consensus Conference on Hyperbaric MedicineMathieu, Marroni, Kot · Diving and Hyperbaric Medicine, 2017 (konferencja ECHM, Lille 2016)Europejska lista wskazań z podziałem na typ 1 (silnie zalecane), typ 2 (zalecane) i typ 3 (możliwe do rozważenia) oraz lista wskazań, w których HBOT nie jest zalecana. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6147240 |
| Hyperbaric Oxygen Therapy: IndicationsUndersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS)Amerykańska lista wskazań zatwierdzonych do tlenoterapii hiperbarycznej, obejmująca m.in. zatrucie tlenkiem węgla, chorobę dekompresyjną, zator gazowy, zakażenia martwicze tkanek miękkich, przewlekłe uszkodzenia popromienne, wybrane rany niegojące się, nagłą głuchotę, przewlekłe zapalenie kości oraz zagrożone przeszczepy i płaty. ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459172 |